Krajowe Centrum Roślinnych Zasobów Genowych

Koordynacja programu ochrony zasobów genowych r. użytkowych

Przystąpienie przez Polskę do Konwencji o Różnorodności Biologicznej, oraz do Międzynarodowego Traktatu o Zasobach Genetycznych Roślin dla Wyżywienia i Rolnictwa potwierdza wolę i formalizuje obowiązek realizacji przez Polskę postanowień zawartych w tych dwóch międzynarodowych umowach dotyczących ochrony zasobów genowych roślin użytkowych o rzeczywistej – bezpośredniej lub potencjalnej wartości dla hodowli, badań naukowych oraz do innych celów ważnych dla gospodarki narodowej.

Ustanowiony w latach 90. przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi ”Program ochrony zasobów genowych roślin użytkowych” jest ważnym elementem krajowej strategii hodowlanej, pro-ekologicznej polityki państwa, a także ma istotne znaczenie dla realizacji programów rolno-środowiskowych w Polsce. Realizowany jest on przez szereg współpracujących ze sobą instytucji  odpowiedzialnych  za poszczególne kolekcje wiodące roślin użytkowych. Kolekcje te  tworzą  Polski  Bank Genów, którego zadaniem jest zachowanie zasobów genowych ex situ roślin użytkowych. Udostępnia się je do wykorzystania w hodowli i do innych celów praktycznych oraz  naukowych.

Merytorycznym koordynatorem programu jest Krajowe Centrum Roślinnych Zasobów Genowych Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin w Radzikowie.
Instytucje realizujące program to: 

W ramach zadania 1.2 z Instytutem Hodowli i Aklimatyzacji Roślin-PIB współpracują następujące instytucje:

  • Poznańska Hodowla Roślin Sp. z o.o. w Tulcach (prowadzenie kolekcji zasobów genowych grochu, łubinu i seradeli),
  • Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich w Poznaniu (prowadzenie kolekcji zasobów genowych lnu, konopi oraz chronionych i rzadkich roślin leczniczych),
  • Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – PIB w Puławach (prowadzenie kolekcji zasobów genowych odmian uprawnych i dzikich gatunków tytoniu oraz odmian uprawnych, cennych klonów i roślin męskich rodzaju chmielu),
  • Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie (prowadzenie kolekcji pszenżyta i pszenicy twardej),
  • Instytut Genetyki Roślin PAN w Poznaniu (prowadzenie kolekcji zasobów genowych marginalnych roślin strączkowych gruboziarnistych),
  • Małopolska Hodowla Roślin Sp. z o.o. w Krakowie (prowadzenie kolekcji zasobów genowych gryki i życicy wielokwiatowej),
  • Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie (przechowywanie wybranych materiałów genetycznych i prowadzenie badań nad przedłużeniem żywotności nasion w różnych warunkach przechowywania),
  • Hodowla Roślin Strzelce Sp. z o.o. Grupa IHAR (prowadzenie kolekcji zasobów genowych pszenicy jarej i ozimej),
  • Polska Akademia Nauk, Ogród Botaniczny – Centrum Zachowania Bioróżnorodności Biologicznej w Powsinie (prowadzenie kolekcji zasobów genowych żyta),
  • Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie (prowadzenie kolekcji zasobów genowych roślin leczniczych i aromatycznych (w tym przyprawowych) z wyłączeniem roślin chronionych na terenie Polski).
  • COBORU SDOO w Karzniczce – Zakład Doświadczalny Oceny Odmian w Lisewie (prowadzenie regeneracji zasobów genowych traw),
  • Kutnowska Hodowla Buraka Cukrowego Sp. z o. o., Straszków (prowadzenie kolekcji polowej form uprawnych buraka BETA).


W ramach zadania 1.3 z Instytutem Ogrodnictwa w Skierniewicach współpracują następujące instytucje:

  • Arboretum i Zakład Fizjografii w Bolestraszycach (prowadzenie kolekcji starych odmian drzew owocowych w Bolestraszycach),
  • Polska Akademia Nauk Ogród Botaniczny – Centrum Zachowania Bioróżnorodności Biologicznej w Powsinie (prowadzenie kolekcji jabłoni i utrzymanie w kriobanku gatunków roślin sadowniczych oraz prowadzenie kolekcji historycznych odmian róż),
  • Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie (prowadzenie i ocena kolekcji zasobów genowych roślin dyniowatych),
  • Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu (prowadzenie kolekcji winorośli oraz prowadzenie kolekcji polowej szparaga),
  • Towarzystwo Przyjaciół Dolnej Wisły w Grucznie (Ochrona in situ i ex situ starych odmian drzew owocowych nad Dolną Wisłą),
  • COBORU SDOO w Karzniczce – Zakład Doświadczalny Oceny Odmian w Lisewie (prowadzenie kolekcji polowych ozdobnych roślin cebulowych),
  • „Spójnia” Sp. z o.o. Hodowla i Nasiennictwo Ogrodnicze, w Nochowie (rozmnażanie i waloryzacja roślin warzywnych pochodzących z kolekcji banku genów),
  • „PlantiCo – Hodowla i Nasiennictwo Ogrodnicze Zielonki” Sp. z o.o. (rozmnażanie i charakterystyka zasobów genowych roślin warzywnych z banku genów).

W Krajowym Centrum Roślinnych Zasobów Genowych IHAR znajduje się centralna klimatyzowana przechowalnia  i centralny system informacji dla obiektów objętych programem ochrony zasobów genowych roślin użytkowych. Powołana przy Krajowym Centrum Roślinnych Zasobów Genowych Rada Programowa ds. Zasobów Genowych jest organem opiniującym działania Centrum oraz współpracujących kolekcji.

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce lub konfiguracji usługi.

Akceptuję politykę prywatności i wykorzystywania plików cookies w serwisie